Tabliczki BHP i znaki bezpieczeństwa — co trzeba oznakować w firmie
Jakie znaki i tabliczki BHP są wymagane w firmie i obiekcie: ostrzegawcze, zakazu, nakazu, ewakuacyjne, ppoż. i informacyjne. Kolory, norma ISO 7010, gdzie umieszczać.
Prawidłowe oznakowanie to nie tylko wymóg — to realne bezpieczeństwo ludzi i mienia. Poniżej porządkujemy, jakie znaki i tabliczki BHP najczęściej trzeba rozmieścić w firmie, zakładzie czy obiekcie, jak je czytać i gdzie je umieszczać.
Kto i co ma obowiązek oznakować
Zapewnienie bezpiecznych warunków i właściwego oznakowania należy do pracodawcy / zarządcy obiektu. W praktyce oznacza się przede wszystkim:
- miejsca i strefy niebezpieczne (np. ryzyko potknięcia, napięcie, ruch maszyn),
- drogi i wyjścia ewakuacyjne oraz kierunki ewakuacji,
- rozmieszczenie sprzętu przeciwpożarowego (gaśnice, hydranty),
- miejsca pierwszej pomocy (apteczka, punkt pierwszej pomocy),
- zakazy i nakazy obowiązujące w danej strefie.
To informacja ogólna, a nie porada prawna — dokładny zakres wynika z przepisów BHP, ochrony ppoż. i oceny ryzyka dla konkretnego obiektu.
Rodzaje znaków bezpieczeństwa — kolor i kształt
Znaki bezpieczeństwa mają czytelny „kod" barw i kształtów (porządkuje go norma PN-EN ISO 7010):
- Ostrzegawcze — żółty trójkąt z czarnym piktogramem (np. „Uwaga, napięcie").
- Zakazu — czerwone koło z ukośną kreską (np. „Zakaz palenia", „Zakaz wstępu").
- Nakazu — niebieskie koło (np. „Nakaz stosowania ochrony słuchu").
- Ewakuacyjne i pierwsza pomoc — zielone prostokąty (drogi i wyjścia ewakuacyjne, apteczka).
- Ochrona ppoż. — czerwone prostokąty (gaśnica, hydrant).
Tabliczki porządkowe i informacyjne
Poza znakami BHP obiekty często wymagają tabliczek porządkowych i informacyjnych, np.:
- „Teren prywatny" i „Nieupoważnionym wstęp wzbroniony" — oznaczenie granic i zasad wstępu,
- „Obiekt monitorowany" — gdy prowadzisz monitoring wizyjny (obowiązek informacyjny — patrz poradnik: Tablica „Obiekt monitorowany" — RODO),
- tabliczki informacyjne, kierunkowe i porządkowe dla klientów i pracowników.
Gdzie umieszczać znaki
Znak działa tylko wtedy, gdy jest widoczny w odpowiednim momencie. Ogólne zasady: na wysokości wzroku, w dobrze oświetlonym miejscu, przy wejściach do stref i przy samym zagrożeniu/sprzęcie. Oznakowanie ewakuacyjne powinno być ciągłe — prowadzić wzrok aż do wyjścia. Nie zasłaniaj znaków regałami czy dekoracją.
Materiał i trwałość
Do wnętrz wystarczą trwałe tabliczki z nadrukiem. Na zewnątrz, w halach i trudnych warunkach lepsza jest blacha (nierdzewna lub ocynkowana) z trwałym nadrukiem UV — odporna na wilgoć, ścieranie i UV. Do oznakowania dróg ewakuacyjnych w ciemności stosuje się znaki fotoluminescencyjne.
Podsumowanie
Zacznij od oceny: jakie zagrożenia i strefy występują w Twoim obiekcie, gdzie są drogi ewakuacyjne i sprzęt ppoż. Dobierz znaki wg barw i normy ISO 7010, umieść je widocznie i trwale. Wykonamy tabliczki ostrzegawcze, informacyjne i porządkowe na wymiar — z trwałym nadrukiem, także na blasze.
Najczęstsze pytania
Czy pracodawca ma obowiązek oznakować zakład znakami BHP?
Tak. Z przepisów BHP wynika obowiązek oznakowania m.in. miejsc niebezpiecznych, dróg i wyjść ewakuacyjnych oraz sprzętu przeciwpożarowego. Zakres zależy od rodzaju obiektu i występujących zagrożeń — to informacja ogólna, nie porada prawna, więc szczegóły ustal z osobą odpowiedzialną za BHP.
Co oznaczają kolory i kształty znaków bezpieczeństwa?
W uproszczeniu: żółty trójkąt to znak ostrzegawczy, czerwone koło z ukośną kreską — zakaz, niebieskie koło — nakaz, znaki zielone dotyczą ewakuacji i pierwszej pomocy, a czerwone (prostokątne) — sprzętu przeciwpożarowego. Piktogramy porządkuje norma PN-EN ISO 7010.
Czy znaki muszą być zgodne z normą ISO 7010?
Stosowanie znormalizowanych piktogramów (PN-EN ISO 7010) jest zdecydowanie zalecane — dają jednoznaczny, rozpoznawalny przekaz niezależnie od języka. W wielu sytuacjach norma jest podstawą doboru znaków.
Gdzie umieszczać znaki ewakuacyjne i ppoż.?
Na drogach i przy wyjściach ewakuacyjnych, przy sprzęcie ppoż. (gaśnice, hydranty) oraz w miejscach, z których są dobrze widoczne — na wysokości wzroku i tak, aby prowadziły w stronę wyjścia. Ważna jest ciągłość oznakowania wzdłuż drogi ewakuacyjnej.
Jaki materiał wybrać na znaki i tabliczki BHP?
Do wnętrz sprawdzają się trwałe tabliczki z nadrukiem; na zewnątrz i w trudnych warunkach — blacha (nierdzewna lub ocynkowana) z trwałym nadrukiem UV, odporna na wilgoć i ścieranie. W ciemnych miejscach rozważ znaki fotoluminescencyjne (świecące) dla oznakowania ewakuacji.